روى به بغداد آورده پيش خليفه ، المستظهر باللّه عباسى ، و سلطان محمّد بن ملكشاه استغاثه نمودند ، و چون سلطان محمّد را در دفع اين فتنه سست يافتند ، روز جمعه فقها و علما با عامّهء خلايق بغداد به مسجد جامع آن شهر درآمده منبر را شكستند و مردم را از نماز جمعه منع نمودند . چون اين خبر ، به سمع خليفه ، المستظهر باللّه ، رسيد ، كس پيش سلطان محمّد فرستاده او را بر جهاد « 1 » فرنگ ترغيب و تحريض نمود . و سلطان چون قبول آن معنى كرد كه لشكرى عظيم به دفع فرنگ فرستد و اگر به آن لشكر ، مهمّ پيش نرود خود متوجّه دفع ايشان گشته دمار از روزگار ايشان برآرد ، خليفه منبرى ديگر از دار الخلافه به مسجد جامع فرستاد تا خلايق به مراسم نماز قيام نمودند . اتّفاقا ، چون از سلطان محمّد غير از وعده هيچ اثرى از جمع سپاه و استعداد حرب ظاهر نشد ، جمعهء ديگر باز علما و فقها عامهء خلايق را جمع نموده روى به جامع قصر دار الخلافه نهادند . و چون بوّابان دار الخلافه ايشان را مانع شدند ، ايشان هجوم آورده دربانان را پايمال ساختند و به اندرون رفته منبر مسجد جامع را شكستند و مردم را از نماز مانع آمدند و شبكهء آن مسجد را ، كه خليفه در آنجا نماز مىكرد ، كندند . بنابراين ، خليفه باز كس پيش سلطان محمّد فرستاده او را بر تغافل از اين مهمّ ، بسيار ملايمت كرد . سلطان فى الحال پسر خود مسعود را با امير مودود ، والى موصل ، و جمعى ديگر از امرا مثل امير سقمان قطبى ، والى تبريز و بعضى از ديار بكر ، و پسران امير برسق زنگى و ايلبكى « 2 » و امير احمد بيگ « 3 » صاحب مراغه ، و ابو الهيجا ، صاحب مدينهء أربيل ، و امير ايلغازى ، صاحب ماردين ، را به دفع فرنگ نامزد فرمود . در اين أثنا ، ايلچى ملك روم پيش سلطان آمده او را بر جهاد فرنگ و دفع ايشان از بلاد اسلام تحريض و ترغيب بسيار نمود . و چون اين خبر ، در ميان اهل اسلام اشتهار يافت مردم زبان طعن بر سلطان محمّد دراز كرده به آواز بلند در كوچه و بازار ، و خلأ و ملأ فرياد مىكردند كه : زهى ضعف مسلمانى سلطان محمّد كه ملك روم او را بر جهاد كفّار ترغيب و تحريض مىنموده باشد . و در اين سال ، خاتون دختر ملكشاه ، كه در سال سابق در اصفهان جهت [ 333 الف ] خليفه ، المستظهر باللّه ، او را عقد كرده بودند ، با صد و شصت و دو شتر جهاز از جواهر و نفايس تحف به بغداد آمده در دار الإماره درآمده و به واسطهء آمدن او ، چند روز بغداد را آئين بسته بودند . و در شب دهم شهر رمضان زفاف واقع شد .

--> ( 1 ) . م ، ش : جنگ . ( 2 ) . ق ، ش : پلنگى . ( 3 ) . الكامل : امير احمد يل .